Fotowoltaika - ochrona ppoż. PV

Panele PV na dachu

Firma FireMar Inżynieria Pożarowa z przyjemnością podejmie współpracę z firmami projektowymi i instalacyjnymi z zakresu instalacji fotowoltaicznych. U nas mogą Państwo uzgodnić projekty z doświadczonym rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jeżeli są Państwo zainteresowani, ochrona ppoż., fotowoltaika są naszą specjalnością. Jeśli natomiast potrzebują Państwo opinii, konsultanci reprezentujący FireMar zawsze są do Państwa dyspozycji.

Uzgadniamy projekty pod kątem przeciwpożarowym, ale nie tylko - mamy też gotowy schemat rozwiązań pozwalających nam zapewniać niezwykle wysoki poziom bezpieczeństwa. Stale kontaktujemy się z największymi ekspertami w Polsce w zakresie aspektów pożarowych instalacji elektrycznych, ze względu na brak odpowiednio sprecyzowanych przepisów oraz troskę o najwyższe standardy w kwestii zachowania bezpieczeństwa. Jeśli w należącym do Państwa budynku zostanie zamontowana ochrona ppoż., fotowoltaika będzie działała całkowicie bezpiecznie, a Państwo nie odczują żadnych nieprzyjemności w związku z założonymi zabezpieczeniami.

Fotowoltaika i instalacje PV

Ochrona ppoż PV na farmie fotowoltaicznej

Fotowoltaika to proces wytwarzania prądu elektrycznego z promieniowania słonecznego. Energia słoneczna może służyć do zasilania domów jednorodzinnych i obiektów przemysłowych, układów grzewczych, punktów oświetleniowych, sygnalizacji drogowych czy systemów używanych w monitoringu. Fotowoltaikę coraz częściej wykorzystuje się również do zasilania niewielkich urządzeń przenośnych. Wyróżnić można wiele korzyści ze stosowania darmowego źródła energii, zarówno w kontekście oszczędności finansowych, jak i dbałości o środowisko naturalne. Instalacje PV doskonale sprawdzają się nie tylko w budownictwie mieszkaniowym, ale także w biurach, magazynach czy obiektach użyteczności publicznej. Każda instalacja fotowoltaiczna stanowi jednak ingerencję w sieć elektryczną budynku, dlatego niezwykle ważne są w tym przypadku zabezpieczenia istotne z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej. Nieprawidłowy montaż instalacji, nieprzestrzeganie obowiązujących norm czy standardów europejskich może stanowić poważne zagrożenie dla jej użytkowników. Do pożarów instalacji PV dochodzi najczęściej w wyniku błędów projektowych czy wykonawczych, dlatego niezwykle ważne są kwalifikacje i doświadczenie osób montujących panele słoneczne, a także wysoka jakość stosowanych w tym celu komponentów. Prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja fotowoltaiczna, uwzględniająca wszystkie przepisy ochrony ppoż., jest natomiast całkowicie bezpieczna.

Fotowoltaika - ochrona przeciwpożarowa

Ochrona ppoż PV

Zasady postępowania przeciwpożarowego dla systemów fotowoltaicznych o mocy ponad 6,5 kW uległy poważnym zmianom 29 sierpnia 2019 roku. Poprawki do ustawy o odnawialnych źródłach energii nakazywały uzgodnienie projektu instalacji fotowoltaicznej pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej większej niż 6,5 kW, a także mikroinstalacji biogazu rolniczego. Ustawa odnosi się bezpośrednio do art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. W drugiej połowie 2019 roku powstało wiele problemów interpretacyjnych oraz organizacyjnych, związanych właśnie z ową ustawą, a przede wszystkim z zakresem uzgodnień oraz procedurą zgłaszania montażu instalacji PV.

Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: (…) 16. montażu pomp ciepła, wolnostojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.3) ) z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej” projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej art. 56 ust. 1a.

Ochrona ppoż PV - zgłoszenie do organów Państwowej Straży Pożarnej

Zakończenie budowy urządzeń fotowoltaicznych o mocy ponad 6,5 kW na obiektach budowlanych należy koniecznie zgłosić do organów Państwowej Straży Pożarnej. Organy Państwowej Straży Pożarnej to właściwy dla danej lokalizacji obiektu komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Do Państwowej Straży Pożarnej koniecznie należy złożyć specjalne pismo przewodnie, które z przyjemnością udostępniamy naszym klientom.

Projekt instalacji fotowoltaicznej

Pobierz:

  • Projekt - przykładowy projekt instalacji PV opracowany przez firmę FireMar na podstawie przekazanych informacji z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej - Państwowy Instytut Badawczy podczas szkoleń dla rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekt jest w formie formularza, który można łatwo i szybko uzupełnić samemu.

  • Plan instalacji fotowoltaicznej dla ekip ratowniczych - przykładowy plan ratowniczy w formie formularza, gdzie po kliknięciu w dany rzut można dodać swoją grafikę lub zostawić puste pole do ręcznego narysowania. Edytowalna legenda.

  • Zgłoszenie instalacji PV do Państwowej Straży Pożarnej - wzór formularza zgłoszeniowego instalacji fotowoltaicznej do organów Państwowej Straży Pożarnej.

Fotowoltaika - nowe przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej

Aktualizacja stanu prawnego na dzień 13 luty 2020 r.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw wprowadza znowelizowany art. 29 pkt. 4 ust. 3 lit. c który brzmi następująco:

Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a

Zapis ten jednoznacznie rozwiewa wątpliwości co do jakich instalacji (moc) i na jakich obiektach wymagane jest uzgodnienie z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Podsumowując, zapis wprowadza obowiązek uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (zwanym potocznie rzeczoznawcą ppoż.) dla wszystkich instalacji powyżej 6,5 kW bez względu na miejsce ich zamontowania.

Wymagane uzgodnienie projektu instalacji fotowoltaicznych obejmuje:

  • charakterystykę pożarową (reakcję na ogień elementów instalacji PV, oddziaływanie pożaru na budynek),

  • wyposażenie urządzeń PV w środki ochrony ppoż., prowadzenie przewodów w budynku, klasa reakcji kabli na ogień, ochrona odgromowa,

  • informację o ograniczeniu ryzyka rozprzestrzeniania się ognia na obiekty sąsiednie i tereny przyległe, przygotowanie budynku i terenu do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych,

  • specjalne oznakowanie obiektu - fotowoltaiczne układy zasilania.

Jeżeli potrzebują Państwo dodatkowych informacji na temat ochrony ppoż. czy uzgadniania projektu instalacji fotowoltaicznej, zapraszamy do kontaktu. Nasz wykwalifikowany zespół specjalistów oraz rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych służą fachowym doradztwem.

Uzgodnienia ppoż. - pytania i odpowiedzi

W związku z wieloma pytaniami kierowanymi do nas w ramach uzgodnień przeciwpożarowych instalacji fotowoltaicznych z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych przedstawiamy do publicznej wiadomości odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania:

1. Czy dla domów jednorodzinnych (niezależnie od ich kubatury) o mocy generatora pv powyżej 6,5kW trzeba stosować dodatkowe zabezpieczenia przeciwpożarowe gdy inwerter znajduje się wewnątrz budynku?

Zgodnie z §4 ust.2. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz.719 z późn. zm.) wyposażenie w przeciwpożarowy wyłącznik prądu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie dotyczy. W celu ochrony strażaków podzas prowadzania działań gaśniczych w takich przypadkach stosuje się (wewnątrz budynku) minimalne zabezpieczenie w postaci koryt stalowych pełnych. Dlaczego? Ponieważ dzięki nim okablowanie DC będące cały czas pod napięciem pozostanie podczas pożaru na swoim miejscu i nie będzie stwarzać dodatkowego zagrożenia dla ratowników. Pojawiają się przypadki, że inwestor ze względów estetycznych nie wyraża zgody na zastosowanie koryt stalowych. Gdy znajdą się Państwo w takiej sytauacji, należy zaproponować wtedy alterntywne rozwiązanie w postaci np. rozłącznika dc.

2. Czy, gdy okablowanie dc i inwerter znajdują się na zewnątrz budynku potrzebne jest zabezpieczenie przeciwpożarowe?

Nie. Dla takich instalacji fotowoltaicznych nie trzeba stosować dodatkowych zabezpieczeń ppoż. I tutaj często pojawia się drugie pytanie: czy w takim przypadku potrzebne jest uzgodnienie z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych? Tak. Zgodnie z zapisem Prawa Budowlanego art. 29 pkt. 4 ust. 3 lit. c:
"...do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”
uzgodnień dokunuje się dla każdej instalacji pv niezależnie od miejsca jej lokalizacji (montażu). Wartością wyznaczającą konieczość uzgodnienia ppoż. jest tylko i wyłącznie moc instalacji. Tutaj należy zwrócić uwagę, że instalacja o mocy 6,5 kW nie podlega uzgodnieniu. Uzgodnienie jest obowiązkowe dopiero po przekroczeniu wartości 6,5 kW.

3. Czy projekty instalacji fotowoltaicznej można uzgodnić podpisem/pieczęcią elektroniczną lub przez portal świadczący tego typu usługi?

Projekty instalacji fotowoltaicznych są projektami technicznymi, a więc rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nie może używać pieczęci elektronicznej. Niektóre firmy z branży postępują w ten sposób lecz jest to niezgodne z przepisami polskiego prawa. Na razie nie ponoszą za to konsekwencji, ale zmieni się to, gdy wydarzy się jakieś nieszczęście i sprawa trafi do sądu lub prokuratury. Poniżej przedstawiam podstawę prawną, gdzie opisany jest sposób wykonania uzgodnienia:

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przeciwpożarowej Dz.U. 2020 poz. 961

Art.6d.11)
1. Rzeczoznawca może uzgodnić projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany, projekt techniczny oraz projekt urządzenia przeciwpożarowego bez uwag lub z uwagami. Uzgodnienie projektu potwierdza się przez opatrzenie ich pieczęcią i podpisem.

Póki co prawo jest jasne w tym temacie i uzgadniać elektronicznie projektów nie można. Trzeba fizycznie przybić pieczątkę i dokonać własnoręcznego podpisu.

4. Czy dla budynków innych niż domy jednorodzinne (kubatura poniżej 1000 m3) wymagane są zabzepieczenia ppoż.? 

Tutaj należy zwrócić uwagę czy w naszym budynku występują strefy zagrożenia wybuchem lub pomieszczenie zagrożone wybuchem. Dlaczego? Ponieważ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z poźń. zm.) w §183 ust.2 odnośi się nie tylko do kubatury budynku, ale również do zagrożenia wybuchem. Tak więc może pojawić się sytuacja, w której przeciwpożarowy wyłącznik prądu będzie wymagany dla budynku o kubaturze poniżej 1000 m3. Zakładając jednak, że zagrożenia wybuchem nie ma (tak jak w większości przypadków) nie trzeba stosować dodatkowych zabezpieczeń przeciwpożarowych w postaci np. rozłącznika dc. Wystarczy, tak jak w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, minimalne zabezpieczenie w postaci prowadzenia trasy kablowej dc wewnątrz budynku w korytach stalowych pełnych, ponieważ dzięki nim okablowanie DC będące cały czas pod napięciem pozostanie podczas pożaru na swoim miejscu i nie będzie stwarzać dodatkowego zagrożenia dla ratowników.

5. Czy instalacje PV na gruncie podlegają uzgodnieniu ppoż. i czy należy stosować dla nich dodatkowe zabezpieczenia?

Tak, uzgodnieniom podlegają wszystkie instalacje o mocy powyżej 6,5 kW bez względu na miejsce montażu. W takim przypadku kluczową rolę odgrywa lokalizacja falownika. Jeżeli jest pod konstrukcją wtedy nie musimy stosować dodatkowego zabezpieczenia ppoż. Jeżeli znajduje się w budynku należy postępować zgodnie z wytycznymi jak dla budynku o kubutarze do 1000 m3 lub powyżej, w zależności od tego z jakim budynkiem mamy do czynienia.

6. Jakie zabezpieczenia instalacji pv dla budynków są akceptowalne przez rzeczoznawcę ds. ppoż?

Do każdej instalacji należy podejść indywidualnie, dlatego postaram się przedstawić wszystkie akceptowalne przez rzeczoznawcę możliwości:
- rozłączniki izolacyjne z wyzwalaczem wzrostowym lub wyzwalaczem podnapięciowym
- rozłączniki automatyczne typu Projoy, Santon, Fox lub podobne 
- rozłączniki izolacyjne ręczne tzw. hebel 
- optymalizatory mocy
- mikroinwertery
- gotowe układy automatyki tzw. wyłączniki strażaka lub inne (proszę zwrócić uwagę na obsługiwane napięcie)
- okablowanie DC i inwerter poza budynkiem

7. Czy wykonują Państwo projekty instalacji PV?

Ze względu na brak czasu (oprócz życia zawodowego mamy również życie prywatne i rodziny, które serdecznie w tym miejscu pozdrawiamy) takich projektów nie wykonujemy, ale stworzyliśmy ramowy projekt instalacji PV opracowany na podstawie przekazanych informacji z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy podczas szkoleń dla rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekt jest w formie formularza, który można łatwo i szybko uzupełnić samemu. Dostępny jest na naszej stronie internetowej do pobrania i wykorzystania za darmo. Poniżej link:
http://www.firemar.pl/oferta/fotowoltaika-pv

8. Co jeżeli ktoś ma np. instalację 5 kW, którą wykonała inna firma wcześniej, a my dokładamy np. 3 kW. Czy wówczas należy uzgodnić instalację w ramach ppoż.?

Tak. Należy złożyć wniosek aktualizacyjny do OSD i dokonać uzgodnienia ppoż. takiej instalacji ponieważ sumaryczna moc instalacji wpiętej do tego samego PPE wynosi 8 kW. Wyjątek stanowi sytuacja, w której nowa instalacja będzie podłączona do oddzielnego PPE, wtedy traktujemy je jako osobne instalacje i uzgodnienie ppoż. nie jest wymagane 

9. Niektórzy inwestorzy kupują falowniki o większej mocy żeby w przyszłości rozbudować instalcję. Czy w przypdaku rozbudowy takiej instlacji z 6 kW do 9 kW podlega uzgodnieniu ppoż.?

Tak. W tym przypadku również należy złożyć wniosek aktualizacyjny do OSD i dokonać uzgodnienia ppoż. takiej instalacji ponieważ moc instalacji wpiętej do tego samego PPE wyniesie 9 kW. 

10. Kto dokonuje zgłoszenia instalacji PV do Państwowej Straży Pożarnej? Inwestor czy wykonawca? 

Prawo Budowlanane w zapisie art. 29 pkt. 4 ust. 3 lit. c zobligowuje Inwestora do zgłoszenia instalacji do PSP. W praktyce wygląda to tak, że najczęściej to wykonawca przygotowuje formularz zgłoszeniowy i składa go do PSP lub przekazuje gotowy dokument Inwestorowi. Zgłoszenie można robić poprzez platformę epuap, listownie lub osobiście. Gotowy wzór zgłoszenia do PSP można pobrać z naszej strony internetowej w zakładce: http://www.firemar.pl/oferta/fotowoltaika-pv

11. Jak należy oznakować instalację PV zgodnie z normą PN-EN 60364-7-712?

W celu właściwej informacji należy zamieścić ostrzeżenie informujące o obecności instalacji fotowoltaicznej, np. dla osób zajmujących się konserwacją sprzętu, inspektorów, operatorów publicznych sieci rozdzielczych i służb ratowniczych, osób postronnych.
Znak powinien być umieszczony zgodnie z normą:
   - w złączu instalacji elektrycznej,
   - w miejscu pomiaru – jeśli jest oddalony od złącza,
   - w jednostce odbiorcy lub w tablicy rozdzielczej, do której podłączone jest zasilanie z falownika.
Wzór znaku informującego o obecności na budynku instalacji fotowoltaicznej (zgodnie z normą PN-HD 60364-7-712:2016-05 – Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7-7-12: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania):

12. Czy uzgodnienie może być dokonane na stronie tytułowej projektu? W którym miejscu projektu rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgadnia projekt?

Nie, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nie może dokonać uzgodnienia poprzez przybicie pieczęci imiennej na stronie tytułowej. Po pierwsze z uwagi na fakt, że rzeczoznawca nie jest autorem projektu, a przybicie pieczęci w tym miejscu sugeruje, że rzeczoznawca jest jedynym/jednym z kilku projektantów. Zgodnie z Art. 11i Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej rzeczoznawca nie może uzgadniać opracowanych przez siebie projektów. Po drugie wzór pieczęci służącej do uzgadniania projektów został określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z powyższym aktem prawnym odcisk pieczęci i podpis rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, potwierdzające uzgodnienie projektu budowlanego, umieszcza się na częściach rysunkowych egzemplarzy projektu budowlanego. Pomimo, iż rozporządzenie odnosi się do uzgadniania projektów budowlanych, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej pełni nadzór nad działalnością rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) zaleca rzeczoznawcom analogiczne zasady przy uzgadnianiu innych (niż wyszczególnione w przywołanym rozporządzeniu) projektów – w tym projektów instalacji fotowoltaicznych. Po trzecie, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgadniając projekt instalacji fotowoltaicznej potwierdza zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, stąd powinien mieć pewność co do zaprojektowanych rozwiązań, stąd zalecanym miejscem do uzgodnienia instalacji fotowoltaicznej (podobnie jak innych instalacji elektrycznych: przeciwpożarowego wyłącznika prądu, instalacji oddymiającej, systemu sygnalizacji pożarowej) jest schemat instalacji z naniesionymi rozwiązaniami technicznymi.